Montaż i demontaż sceny w 30 minut — organizacja ekipy

Kapela przyjeżdża na salę dwie godziny przed weselem, a po półtorej godziny nadal szuka kabla do klawiszy i rozplątuje przedłużacze. Po imprezie, o czwartej nad ranem, zmęczeni muzycy pakują wszystko jeszcze przez godzinę. Tak nie musi być. Sprawny montaż sceny to kwestia organizacji, a nie pośpiechu. Zespoły, które dobrze to przemyślały, rozstawiają sprzęt w około 30 minut i pakują się równie szybko. W tym artykule pokazujemy, jak do tego dojść.

Zacznij od zmierzenia czasu

Przy najbliższym koncercie zmierzcie, ile naprawdę trwa rozstawienie: od otwarcia busa do pierwszego dźwięku z kolumn. Zapiszcie też, gdzie traci się najwięcej czasu: szukanie rzeczy, plątanie kabli, czekanie na jedną osobę, dyskusje, kto co podłącza. Zwykle okazuje się, że sam montaż sprzętu zajmuje niewiele, a reszta to bałagan i brak planu. To dobra wiadomość, bo bałagan da się naprawić.

Podział zadań

Najważniejsza zmiana: każdy muzyk ma swoje stałe zadania przy montażu, nie tylko własny instrument. Przykładowy podział w pięcioosobowej kapeli:

• Osoba 1 — kolumny frontowe na statywach, subwoofer, zasilanie główne.
• Osoba 2 — mikser, stage box lub multicore, okablowanie mikrofonów.
• Osoba 3 — oświetlenie i jego zasilanie.
• Osoby 4 i 5 — odsłuchy, statywy mikrofonowe, potem własne instrumenty.

Każdy rozstawia też swój instrument, ale dopiero po wykonaniu wspólnego zadania. Podział warto spisać i trzymać się go za każdym razem — po kilku koncertach ruchy stają się automatyczne. O delegowaniu zadań w kapeli piszemy w artykule delegowanie zadań w kapeli.

Sprzęt przygotowany do szybkiego montażu

Duża część czasu oszczędza się jeszcze w domu, przez odpowiednie przygotowanie sprzętu:

• Skrzynie i torby z przeznaczeniem — jedna skrzynia na kable mikrofonowe, jedna na zasilanie, jedna na drobiazgi. Każda opisana.
• Kable oznaczone — kolorowe taśmy lub opaski na obu końcach, numery kanałów, długości. Kable zwijane zawsze tą samą metodą, żeby się nie plątały.
• Multicore lub stage box — zamiast kilkunastu długich kabli od sceny do miksera jeden wielożyłowy przewód. To jedna z największych oszczędności czasu.
• Rack z mikserem i okablowaniem na stałe — mikser, procesor, odbiorniki mikrofonów bezprzewodowych w jednej skrzyni, połączone ze sobą. Na miejscu wystarczy podłączyć zasilanie i multicore.
• Pedalboard podłączony na stałe — gitarzysta wpina tylko instrument i zasilanie.
• Listwy zasilające w ustalonych miejscach — przygotowane rozdzielnice z odpowiednią liczbą gniazd.

Kolejność załadunku

Bus pakujemy w odwrotnej kolejności do montażu: to, co jest potrzebne najpierw, ładujemy na końcu, tak by było przy drzwiach. Najczęściej najpierw potrzebne są przedłużacze i zasilanie, statywy kolumn, kolumny, potem mikser i multicore, na końcu instrumenty i drobiazgi. Ciężkie skrzynie na dół i przy ścianach, delikatne instrumenty zabezpieczone. Stały plan załadunku sprawia, że każdy wie, gdzie co jest, i nic nie zostaje na sali. Więcej o transporcie w tekście logistyka koncertu — transport i sprzęt.

Na miejscu — plan sceny

Przed wniesieniem sprzętu jedna osoba ogląda miejsce i decyduje, gdzie stanie kapela, kolumny, mikser i gdzie są gniazdka. Dopiero potem wszyscy wnoszą sprzęt i odkładają go od razu we właściwe miejsce, a nie „gdzieś pod ścianę”. Pomaga stały plan sceny — rysunek z rozstawieniem muzyków i sprzętu, który zespół zna na pamięć i tylko dopasowuje do sali. Taki rysunek przydaje się też jako część ridera (zobacz rider techniczny kapeli).

Ćwiczenie montażu

Brzmi zaskakująco, ale montaż można przećwiczyć. Na jednej z prób rozstawcie cały sprzęt koncertowy na czas, potem go spakujcie, i tak dwa razy. Zobaczycie, gdzie są zatory, czego brakuje, które skrzynie są źle zaprojektowane. Kilka takich ćwiczeń przed sezonem weselnym potrafi skrócić montaż o połowę. Dobry moment to próba przed sezonem — zobacz próba przed sezonem weselnym.

Demontaż po imprezie

Po kilku godzinach grania wszyscy są zmęczeni, a demontaż to moment, w którym najłatwiej coś zgubić lub uszkodzić. Kilka zasad:

• Ten sam podział zadań — każdy demontuje to, co montował.
• Najpierw wyłączenie zasilania — wzmacniacze i kolumny wyłączamy przed odłączaniem kabli, żeby uniknąć trzasków i uszkodzeń.
• Kable zwijane od razu — nie wrzucane luzem do skrzyni „na później”.
• Lista kontrolna przed wyjazdem — jedna osoba obchodzi salę i sprawdza: statywy, kable, ładowarki, kapodastry, setlisty, mikrofony bezprzewodowe.
• Odpoczynek przed jazdą — jeśli ktoś prowadzi bus po całej nocy grania, bezpieczeństwo jest ważniejsze niż szybki wyjazd.

Listę rzeczy do zabrania i sprawdzenia znajdziesz w artykule co zabrać na koncert — lista.

Bezpieczeństwo

Szybko nie znaczy niebezpiecznie. Kolumny na statywach muszą stać stabilnie, statywy rozłożone na pełną szerokość. Kable w miejscach przejść zabezpiecz taśmą lub osłonami. Ciężkie skrzynie noście we dwie osoby i z prostymi plecami — kontuzja kręgosłupa potrafi wyłączyć muzyka na wiele tygodni. Wózki transportowe i skrzynie na kółkach to inwestycja, która szybko się zwraca. Zasilanie podłączaj zawsze na końcu, gdy cały sprzęt jest już okablowany.

Czas to też pieniądze

Szybki montaż to nie tylko mniej stresu. To krótszy czas pracy, możliwość przyjazdu później, lepsze wrażenie u managera sali i więcej sił na samo granie. Przy imprezach, na których czas na rozstawienie jest ograniczony, jak festiwale czy imprezy firmowe, sprawny montaż bywa warunkiem przyjęcia zlecenia. Godziny przyjazdu, montażu i rozpoczęcia grania warto zapisywać w kalendarzu zespołu — z czasem łatwo zobaczyć, ile naprawdę zajmuje przygotowanie w różnych salach.