Piosenki dla dzieci na festyny i imprezy rodzinne

Dzieci na imprezie to publiczność wymagająca, ale niezwykle wdzięczna. Nie udają, że się bawią — albo tańczą i śpiewają z pełnym zaangażowaniem, albo uciekają do placu zabaw. Na festynach rodzinnych, piknikach parafialnych, dniach dziecka, komuniach czy weselach dobrze przygotowany blok dla najmłodszych to często najprzyjemniejszy moment całego występu. Rodzice są zachwyceni, organizator zadowolony, a kapela zyskuje opinię zespołu, który „umie z ludźmi”. W tym artykule podpowiadamy, jakie piosenki dla dzieci na festyn sprawdzają się najlepiej, jak prowadzić zabawy i jak włączyć je do setlisty.

Czego dzieci oczekują od muzyki

Dzieci reagują na inne rzeczy niż dorośli. Kilka cech piosenek, które działają:

• Prosta, powtarzalna melodia — refren, który da się zaśpiewać po pierwszym usłyszeniu.
• Ruch i pokazywanie — tekst, który mówi, co robić: klaskać, skakać, kręcić się, kucać.
• Wyraźny rytm — do tańca i podskoków, w umiarkowanym tempie.
• Element zaskoczenia — przyspieszenie, nagłe zatrzymanie, zmiana głośności.
• Znajomość — piosenki z przedszkola, szkoły i bajek dzieci śpiewają chętniej niż nowe.

Warto pamiętać, że „dzieci” to bardzo szeroka grupa. Trzylatki potrzebują czegoś innego niż dziesięciolatki, które mogą uznać piosenki przedszkolne za „dla maluchów”. Starsze dzieci chętniej bawią się przy aktualnych przebojach radiowych i prostych układach tanecznych.

Repertuar — co wybrać

Dobry blok dziecięcy łączy kilka rodzajów utworów:

• Tradycyjne zabawy ze śpiewem — „Jedzie pociąg z daleka”, „Stary niedźwiedź mocno śpi”, „Mam chusteczkę haftowaną”, „Ojciec Wirgiliusz”. Znają je pokolenia, a ich teksty pochodzą z tradycji ludowej. Do każdej jest prosta zabawa, którą rodzice pamiętają z dzieciństwa.
• Piosenki z pokazywaniem — utwory, w których tekst prowadzi ruch: części ciała, zwierzęta, skoki, klaskanie.
• Popularne piosenki z bajek i programów dla dzieci — warto co sezon zapytać znajomych rodziców, co aktualnie śpiewają dzieci w przedszkolu, bo moda zmienia się szybko.
• Proste przeboje taneczne — znane przeboje z prostym układem tanecznym, który dzieci podchwytują od razu.

Przy piosenkach chronionych prawem autorskim pamiętaj o zasadach publicznego wykonywania utworów — organizator imprezy zwykle rozlicza się z organizacjami zbiorowego zarządzania, ale warto to wiedzieć i ustalić (zobacz prawa autorskie a covery).

Zabawy muzyczne, które zawsze działają

• Pociąg — dzieci łapią się za ramiona i jadą za „lokomotywą”, czyli wodzirejem albo jednym z muzyków. Muzyka przyspiesza i zwalnia, pociąg zatrzymuje się na „stacjach”.
• Stop-klatka — wszyscy tańczą, a gdy muzyka nagle cichnie, każdy zamiera w bezruchu. Kto się poruszy, robi śmieszną minę albo pomaga prowadzić kolejną rundę. Lepiej unikać odpadania z gry, bo maluchy łatwo się zniechęcają.
• Głośno–cicho — śpiewanie refrenu raz szeptem, raz pełnym głosem. Dzieci uwielbiają ten kontrast.
• Kółko i zmiana kierunku — wszyscy w kole, na sygnał zmiana kierunku, na kolejny — skok do środka.
• Naśladowanie zwierząt — muzyka „słonia” wolna i ciężka, „myszy” szybka i cicha, „żaby” skacząca.
• Bańki mydlane i chusty — przy wolniejszej piosence rekwizyty dodają magii, zwłaszcza dla najmłodszych.

Do prowadzenia zabaw przydaje się osoba z mikrofonem bezprzewodowym, która może zejść do dzieci. W kapeli weselnej tę rolę pełni zwykle wodzirej (zobacz wodzirej w kapeli).

Blok dziecięcy w setliście

Na festynie blok dla dzieci najlepiej zaplanować wcześnie — w pierwszej godzinie występu albo wczesnym popołudniem, gdy rodziny z małymi dziećmi są na miejscu. Wieczorem maluchy są zmęczone, a publiczność się zmienia. Typowy blok trwa 20–30 minut. Dłużej trudno utrzymać uwagę, krócej — dzieci dopiero się rozkręcą. Dobra kolejność:

1. powitanie i prosta piosenka z klaskaniem na rozgrzewkę;
2. dwie–trzy piosenki z pokazywaniem;
3. zabawa ruchowa, na przykład pociąg lub stop-klatka;
4. popularna piosenka z bajki do wspólnego śpiewania;
5. spokojniejsza piosenka na wyciszenie i pożegnanie.

Na weselu blok dziecięcy sprawdza się zwykle po pierwszym daniu, zanim zrobi się późno. Na komunii czy chrzcinach dzieci są głównymi gośćmi, więc zabaw może być więcej (zobacz setlista na chrzciny i komunię). Ogólne zasady łączenia piosenek w bloki opisujemy w artykule podział setlisty na sety.

Tonacja, tempo i głośność

Dzieci mają wyższe głosy niż dorośli. Piosenki śpiewane w tonacji wygodnej dla dorosłego wokalisty mogą być dla nich za niskie. Jeśli zależy nam, żeby dzieci śpiewały, warto podnieść tonację, a jednocześnie zadbać, by wokalista prowadzący nie forsował głosu. Tempo powinno być żywe, ale nie za szybkie — dzieci muszą zdążyć zrobić ruch, o którym mówi tekst.

Bardzo ważna jest głośność. Słuch dzieci jest wrażliwszy niż dorosłych, a maluchy często podbiegają pod same kolumny. Blok dziecięcy grajmy wyraźnie ciszej niż wieczorny blok taneczny, a kolumny ustawiajmy tak, żeby dzieci nie mogły stać tuż przy nich. Na festynach z dużym nagłośnieniem warto wyznaczyć strefę zabaw w bezpiecznej odległości od sceny. Więcej o graniu na takich imprezach w artykule kapela na festynach.

Bezpieczeństwo i kontakt z rodzicami

Zabawy z dziećmi wymagają wyczucia. Kilka zasad:

• zachęcaj, ale nie zmuszaj — nieśmiałe dziecko może dołączyć później albo patrzeć z boku;
• przy zabawach ruchowych pilnuj, żeby starsze dzieci nie przewracały młodszych;
• przewody na scenie i wokół niej muszą być zabezpieczone, bo dzieci biegają wszędzie (zobacz prąd na scenie);
• nie zabieraj dzieci za scenę ani w miejsca poza wzrokiem rodziców;
• przed fotografowaniem i nagrywaniem dzieci do promocji zespołu zapytaj rodziców o zgodę.

Rodziców warto zaprosić do zabawy. Pociąg z rodzicami i dziadkami jest dużo zabawniejszy niż sam pociąg dzieci, a rodzic obok sprawia, że maluch czuje się pewniej.

Przygotowanie zespołu

Blok dziecięcy wymaga próby tak jak każdy inny. Muzycy powinni znać nie tylko akordy, ale też przebieg zabaw: kiedy zatrzymać muzykę, kiedy przyspieszyć, kiedy powtórzyć refren. Dobrze mieć przygotowaną listę piosenek zapasowych, bo reakcja dzieci bywa nieprzewidywalna — jedna zabawa porywa, inna nie działa wcale. Rekwizyty, takie jak chusty, bańki czy proste instrumenty perkusyjne do rozdania, warto spakować w jedną torbę, żeby były zawsze pod ręką. Piosenki z akordami do bloku dziecięcego można zebrać w zespołowym śpiewniku, a gotową setlistę mieć na tablecie lub telefonie każdego muzyka.