Granie w kilku zespołach naraz — kalendarz, lojalność i zasady

W sobotę wesele z kapelą, w niedzielę Msza ze scholą, w czwartek próba zespołu rockowego, a w piątek zastępstwo w innym zespole. Dla wielu muzyków to normalny tydzień. Granie w kilku składach daje różnorodność, rozwój i dodatkowy dochód, ale wymaga dobrej organizacji. Granie w kilku zespołach bywa też źródłem konfliktów: kto ma pierwszeństwo w terminach, co z próbami, jak się dzielić czasem. W tym artykule podpowiadamy, jak to ułożyć uczciwie i bez chaosu.

Zalety grania w kilku zespołach

Granie w różnych składach to świetna szkoła. Uczy grania w różnych stylach, szybkiej nauki repertuaru, dopasowania się do innych muzyków. Pozwala rozwijać się artystycznie w projektach autorskich, a jednocześnie zarabiać w kapelach weselnych. Daje też więcej kontaktów, które przynoszą kolejne propozycje. Dla wielu osób to po prostu sposób na to, by muzyka była obecna w życiu jak najczęściej (zobacz muzyk sesyjny i networking w muzyce).

Kalendarz to podstawa

Przy kilku zespołach jeden wspólny kalendarz jest absolutną koniecznością. Warto zapisywać w nim wszystkie terminy: koncerty, wesela, próby, sesje, a także terminy wstępnie zarezerwowane. Kilka zasad:

• jeden kalendarz — w telefonie lub aplikacji, z dostępem z każdego miejsca;
• kolory dla zespołów — łatwo zobaczyć, który termin dotyczy którego składu;
• statusy terminów — wstępna rezerwacja, potwierdzony, opłacony;
• czas na dojazd i odpoczynek — nie tylko sam koncert;
• wspólne kalendarze z zespołami — wiele zespołów prowadzi kalendarz, do którego osoby z zespołu wpisują swoją niedostępność.

Więcej o planowaniu w artykule sezon weselny w kalendarzu.

Pierwszeństwo terminów

Najczęstszym źródłem konfliktów są kolizje terminów. Warto ustalić jasne zasady z każdym zespołem:

• kto pierwszy, ten lepszy — termin potwierdzony wcześniej ma pierwszeństwo;
• główny zespół — jeden zespół może mieć pierwszeństwo, jeśli tak umówiono;
• okres na potwierdzenie — wstępna rezerwacja jest ważna przez określony czas;
• informowanie — gdy pojawia się kolizja, informuje się wszystkich od razu.

Ważne, by te zasady były znane wszystkim zespołom, a nie tylko nam. Jasność zapobiega pretensjom i daje zespołom możliwość wcześniejszego szukania zastępstwa.

Komunikacja

Granie w kilku zespołach wymaga dobrej komunikacji. Warto szybko odpowiadać na pytania o terminy, informować o niedostępności z wyprzedzeniem i nie zostawiać spraw na ostatnią chwilę. Gdy trzeba odmówić koncertu, dobrze jest od razu zaproponować sprawdzone zastępstwo. Uczciwość i przewidywalność sprawiają, że zespoły chętnie współpracują z osobą grającą w kilku składach (zobacz zastępstwo — plan B).

Lojalność wobec zespołów i klientów

Grając w kilku zespołach, trzeba szczególnie uważać na kwestie lojalności. Kilka zasad etyki zawodowej:

• nie przejmować klientów zespołu, w którym gra się gościnnie lub na zastępstwie;
• nie polecać klientom jednego zespołu innego składu, w którym się gra, bez zgody;
• nie wykorzystywać aranżacji, materiałów czy kontaktów jednego zespołu w innym;
• szanować ustalenia dotyczące wyłączności, jeśli takie są;
• nie obgadywać jednego zespołu w drugim.

Złamanie tych zasad szybko niszczy reputację w środowisku (zobacz umowa w zespole).

Repertuar i próby

Każdy zespół ma swój repertuar, aranżacje i sposób grania. Przy kilku składach łatwo pomylić wersje tego samego utworu. Pomaga prowadzenie osobnych notatek dla każdego zespołu, najlepiej w cyfrowym śpiewniku z oznaczeniem zespołu. Próby trzeba planować tak, by nie kolidowały ze sobą i by był czas na naukę materiału każdego zespołu. Warto realnie ocenić, ile czasu można poświęcić każdemu składowi, i nie obiecywać więcej (zobacz cyfrowy songbook i zarządzanie repertuarem).

Sprzęt

Różne zespoły mogą wymagać różnego sprzętu: inny zestaw brzmień na klawiszach, inne efekty gitarowe, inna perkusja. Warto mieć zapisane ustawienia dla każdego zespołu, a jeśli to możliwe — osobne presety czy listy sprzętu. Lista kontrolna przed każdym wyjazdem pomaga nie zapomnieć o niczym, zwłaszcza gdy jednego dnia gra się z jednym zespołem, a następnego z innym (zobacz co zabrać na koncert).

Finanse

Przy kilku zespołach warto prowadzić prosty rejestr przychodów: z jakiego zespołu, za jaki koncert, czy zostało zapłacone. Różne zespoły mogą rozliczać się w różny sposób — umowy, rachunki, faktury. Porządek w finansach ułatwia rozliczenia podatkowe i pozwala ocenić, które zespoły są najbardziej opłacalne (zobacz podatki muzyka).

Zdrowie i wypalenie

Granie w wielu zespołach może prowadzić do przeciążenia: zbyt wiele prób, koncertów, nocnych powrotów. Warto zostawiać w kalendarzu czas wolny i dni bez muzyki, dbać o sen i słuch, a co jakiś czas zastanowić się, czy wszystkie zobowiązania nadal dają radość. Czasem rezygnacja z jednego zespołu pozwala lepiej grać w pozostałych (zobacz wypalenie zawodowe i sen i regeneracja).

Rozmowa o oczekiwaniach

Przy dołączaniu do nowego zespołu, gdy gra się już w innych, warto od razu otwarcie porozmawiać o oczekiwaniach. Ile prób w miesiącu zespół planuje? Ile koncertów i w jakie dni? Czy zespół oczekuje wyłączności w określonych terminach, na przykład w sezonie weselnym? Czy akceptuje zastępstwa, gdy terminy się pokrywają? Jasna rozmowa na początku pozwala uniknąć rozczarowań i pretensji po kilku miesiącach. Dobrze jest też uczciwie powiedzieć, w jakich innych składach się gra i jakie są tam zobowiązania. Zespoły zwykle doceniają szczerość i łatwiej planują, wiedząc, na co mogą liczyć. Co jakiś czas warto wrócić do tej rozmowy, na przykład na koniec sezonu, i sprawdzić, czy współpraca nadal odpowiada obu stronom. Zmiana sytuacji życiowej, nowe projekty czy większa liczba zleceń mogą wymagać korekty ustaleń (zobacz podsumowanie sezonu i muzyka a praca zawodowa).