Pierwsza gitara elektryczna — na co patrzeć przy zakupie

Wchodzisz do sklepu muzycznego, a na ścianie wiszą dziesiątki gitar elektrycznych w każdym kształcie i kolorze. Ceny od kilkuset złotych do kilkunastu tysięcy. Sprzedawca mówi o przetwornikach, mostkach i gatunkach drewna. Łatwo się zgubić. Tymczasem pierwsza gitara ma spełniać kilka prostych warunków: być wygodna, dobrze trzymać strój i brzmieć na tyle przyjemnie, żeby chciało się na niej grać. W tym artykule odpowiadamy na pytanie, jaka gitara elektryczna na początek sprawdzi się najlepiej i na co zwrócić uwagę przy zakupie.

Wygoda przede wszystkim

Najważniejsza cecha pierwszej gitary to wygoda gry. Jeśli struny są wysoko nad gryfem, trudno je docisnąć, palce bolą i nauka staje się męczarnią. Gitara, na której gra się łatwo, zachęca do codziennego ćwiczenia. Przy zakupie zwróć uwagę na:

• Akcję strun — odległość strun od progów. Struny powinny być nisko, ale nie brzęczeć.
• Profil gryfu — cieńszy lub grubszy, bardziej płaski lub zaokrąglony. Najlepiej po prostu chwycić kilka gitar i porównać.
• Wagę i kształt korpusu — niektóre gitary są dość ciężkie. Na stojąco z paskiem przez godzinę to robi różnicę.
• Krawędzie progów — przesuń dłoń wzdłuż boku gryfu. Ostre, wystające końcówki progów to znak słabego wykończenia.

Jeśli to możliwe, weź na zakupy kogoś, kto gra, albo poproś sprzedawcę o zagranie kilku dźwięków na różnych progach.

Rodzaje gitar elektrycznych

Większość gitar elektrycznych należy do kilku klasycznych typów, które różnią się konstrukcją i brzmieniem:

• Gitary z trzema przetwornikami pojedynczymi — lekkie, z wyciętym korpusem, jasnym i czystym brzmieniem. Bardzo uniwersalne: od popu, przez blues, po rock.
• Gitary z dwoma przetwornikami podwójnymi — cięższe, z grubszym, cieplejszym i mocniejszym brzmieniem. Świetne do rocka i cięższych odmian muzyki.
• Gitary z dwoma przetwornikami pojedynczymi i prostym korpusem — o ostrym, wyrazistym brzmieniu, lubiane w country i rocku.
• Gitary półakustyczne — z pustym lub częściowo pustym korpusem, ciepłe brzmienie do jazzu i bluesa, ale bardziej podatne na sprzężenie przy dużej głośności.

Na początek najczęściej polecane są gitary uniwersalne, np. z przetwornikami w układzie mieszanym — dwa pojedyncze i jeden podwójny — które pozwalają spróbować różnych brzmień.

Przetworniki — single coil i humbucker

Przetwornik to element, który zamienia drgania strun na sygnał elektryczny. Są dwa podstawowe rodzaje. Single coil, czyli przetwornik pojedynczy, ma jasne, klarowne brzmienie, ale może lekko brzęczeć w pobliżu urządzeń elektrycznych. Humbucker, czyli przetwornik podwójny, brzmi mocniej i cieplej, a jego konstrukcja eliminuje brum. Jeśli gitara ma przełącznik przetworników, każde ustawienie daje inne brzmienie — to wygodne, bo jedna gitara obsługuje różne style. W zespole grającym wesela i imprezy przydaje się uniwersalność, o czym piszemy w artykule gitara w zespole.

Mostek stały czy ruchomy

Mostek to element, na którym opierają się struny na korpusie. W wielu gitarach jest ruchomy, z dźwignią tremolo, która pozwala zmieniać wysokość dźwięku. Brzmi to atrakcyjnie, ale w tańszych gitarach ruchomy mostek bywa przyczyną problemów ze strojem — gitara rozstraja się po użyciu dźwigni czy nawet po mocnym biciu. Szczególnie skomplikowane są mostki z systemem blokady strun: wymiana strun i strojenie stają się dla początkujących prawdziwym wyzwaniem. Na pierwszą gitarę najbezpieczniej wybrać mostek stały albo prosty ruchomy, który można zablokować.

Jakość wykonania — co sprawdzić w sklepie

• Strój — nastrój gitarę, zagraj kilka akordów i sprawdź, czy strój się utrzymuje.
• Oktawa — dźwięk na dwunastym progu powinien być dokładnie o oktawę wyżej od pustej struny. Tuner szybko to pokaże.
• Elektronika — przekręć potencjometry i przełącznik; nie powinno być trzasków ani przerw w dźwięku.
• Gniazdo jack — kabel powinien siedzieć pewnie, bez luzów.
• Brzęczenie — zagraj na każdej strunie na kilku progach w różnych miejscach gryfu.
• Klucze — powinny obracać się płynnie i bez luzu.

Do sprawdzenia stroju i oktawy przyda się tuner — zobacz tuner chromatyczny — strojenie.

Ile wydać

Najtańsze gitary często mają słabe wykończenie i nie trzymają stroju, co szybko zniechęca. Z drugiej strony nie ma potrzeby kupowania drogiego instrumentu na start. Rozsądny przedział to średnia półka gitar dla początkujących i średnio zaawansowanych — instrumenty renomowanych producentów z ich tańszych serii są dziś bardzo dobrej jakości. Popularne są też zestawy z gitarą, małym wzmacniaczem, kablem i pokrowcem. Bywają wygodne, ale warto sprawdzić, czy wzmacniacz w zestawie nie jest zbyt słaby i czy gitara spełnia opisane wyżej warunki.

Gitara używana

Używana gitara dobrej marki często jest lepszym wyborem niż nowa, tania. Gitary elektryczne dobrze się starzeją, a solidny instrument po kilku latach grania nadal może służyć bardzo długo. Przy zakupie z drugiej ręki sprawdź wszystko z listy powyżej, a dodatkowo: czy gryf nie jest wygięty (spójrz wzdłuż gryfu od strony główki), czy progi nie są mocno wytarte i czy elektronika działa bez trzasków. Jeśli nie masz doświadczenia, poproś o pomoc kogoś, kto gra, albo umów się na sprawdzenie gitary w serwisie.

Wzmacniacz na początek

Gitara elektryczna bez wzmacniacza brzmi cicho i płasko. Do ćwiczenia w domu wystarczy mały wzmacniacz o niewielkiej mocy, najlepiej z wyjściem słuchawkowym i wbudowanymi efektami. Coraz popularniejsze są wzmacniacze modelujące, które naśladują brzmienie wielu klasycznych wzmacniaczy, oraz procesory i aplikacje do grania na słuchawkach. Do grania w zespole potrzebny będzie mocniejszy wzmacniacz lub procesor podłączany do nagłośnienia. Więcej o wzmacniaczach w artykule wzmacniacz gitarowy, a o efektach — w tekście pedalboard dla gitarzysty.

Po zakupie: ustawienie gitary

Nawet dobra gitara prosto z fabryki rzadko jest idealnie ustawiona. Warto oddać ją do serwisu na podstawowe ustawienie: regulację wysokości strun, pręta w gryfie i oktawy. To niewielki koszt, a gitara po takim zabiegu gra się wyraźnie łatwiej. Przy okazji można dobrać struny — na początek cieńsze struny są łatwiejsze do dociskania. Do kompletu przydadzą się: pasek, kabel jack dobrej jakości, pokrowiec lub futerał, kostki i tuner.

Leworęczni i dzieci

Osoby leworęczne mogą wybrać gitarę leworęczną albo nauczyć się gry na praworęcznej — obie drogi są możliwe, warto zdecydować przed zakupem. Dla dzieci istnieją gitary w mniejszych rozmiarach, z krótszą menzurą, które łatwiej objąć. Niezależnie od wieku i ręki zasada jest ta sama: gitara ma pasować do osoby, która będzie na niej grać.

Na koniec: graj

Najlepsza gitara to ta, po którą chce się sięgać. Wygląd też ma znaczenie — jeśli instrument się podoba, motywacja do ćwiczenia rośnie. Po zakupie zacznij od prostych akordów i rytmów (zobacz bicia gitarowe od podstaw), a chwyty i piosenki znajdziesz w modułach akordy i śpiewnik. Jeśli zaczynasz naukę jako osoba dorosła, przydatne wskazówki znajdziesz w artykule nauka gry jako dorosły.