Akordeon na weselu — repertuar biesiadny i ludowy

Gdy na weselu rozbrzmiewa akordeon, starsi goście od razu przypominają sobie wesela z młodości, a młodsi chętnie dołączają do wspólnego śpiewania. Akordeon to instrument, który łączy pokolenia i nadaje zabawie swojski, radosny charakter. Akordeon na weselu sprawdza się zarówno w tradycyjnej kapeli biesiadnej, jak i we współczesnym zespole, który chce dodać ludowego kolorytu. W tym artykule podpowiadamy, jak przygotować repertuar i jak grać na weselu, by goście bawili się do białego rana.

Rola akordeonu w kapeli

Akordeon jest instrumentem bardzo wszechstronnym: prawa ręka gra melodię lub akordy na klawiaturze, a lewa — basy i akordy na guzikach. Dzięki temu w małym składzie akordeon może pełnić rolę całego akompaniamentu. W kapeli weselnej może:

• prowadzić melodię w utworach biesiadnych i ludowych;
• grać akompaniament z rytmicznym basem i akordami;
• zastępować brzmienia klawiszowe w muzyce tanecznej;
• grać solówki i wstępy;
• wspierać wspólny śpiew gości.

Wiele kapel ma w składzie akordeon obok klawiszy, gitar i perkusji, a w mniejszych składach akordeon z wokalem i perkusją potrafi poprowadzić całe wesele (zobacz mała kapela weselna).

Repertuar biesiadny

Biesiada to naturalne środowisko akordeonu. Przyśpiewki, piosenki biesiadne, góralskie i kresowe, popularne melodie do wspólnego śpiewania przy stołach — to repertuar, w którym akordeon brzmi najlepiej. Warto mieć przygotowane bloki biesiadne na różne pory wieczoru, zwłaszcza na czas po kolacji, gdy goście siedzą przy stołach i chętnie śpiewają. Dobre bloki biesiadne łączą znane melodie w ciąg, bez przerw, z prostymi akompaniamentami, by goście mogli śpiewać razem (zobacz repertuar biesiadny i bloki muzyczne).

Tańce ludowe i tradycyjne

Na wielu weselach, zwłaszcza w regionach z silną tradycją, akordeon gra tańce ludowe: polki, oberki, walczyki, kujawiaki, krakowiaki. Polka, z szybkim tempem i charakterystycznym podziałem, porywa gości do tańca w parach. Oberek wymaga dobrej techniki i znajomości stylu, a walczyk daje chwilę bardziej spokojnego tańca. Warto znać tempo i charakter każdego tańca i obserwować, jak goście na nie reagują. W niektórych regionach goście oczekują konkretnych melodii — warto zapytać o nie parę młodą (zobacz tempo i BPM i kapela folkowa).

Oczepiny

Oczepiny to moment, w którym akordeon często jest niezastąpiony. Tradycyjne melodie oczepinowe, przyśpiewki, muzyka do zabaw i konkursów — wszystko to brzmi naturalnie na akordeonie. Akordeon pozwala też łatwo dopasować muzykę do przebiegu zabawy: zwolnić, przyspieszyć, zatrzymać się w odpowiednim momencie. Warto ustalić z parą młodą przebieg oczepin i przygotować muzykę do każdego elementu (zobacz repertuar na oczepiny).

Granie między stołami

Jedną z największych zalet akordeonu jest to, że można z nim chodzić. Granie między stołami podczas obiadu czy kolacji, przy powitaniu gości, w czasie przerwy kapeli — to atrakcja, która buduje bliski kontakt z gośćmi. Warto przygotować repertuar akustyczny na takie momenty: spokojne melodie, znane przeboje w wersji instrumentalnej, piosenki na zamówienie. Trzeba jednak uważać, by nie przeszkadzać gościom w jedzeniu i rozmowie, i nie grać zbyt głośno przy stołach (zobacz prośby o piosenki).

Akordeon w nowoczesnej kapeli

Akordeon nie musi kojarzyć się wyłącznie z biesiadą. Coraz więcej kapel używa go w nowoczesnych aranżacjach przebojów, w muzyce folk-popowej, francuskich walcach czy tangach. Akordeon cyfrowy lub z modułem MIDI pozwala uzyskać różne brzmienia, na przykład organów, smyczków czy syntezatorów, co daje kapeli dużą elastyczność. W połączeniu z nowoczesnym brzmieniem akordeon może być ciekawym akcentem na weselach w stylu rustykalnym (zobacz wesele rustykalne i MIDI).

Rejestry i brzmienie

Akordeon ma rejestry, które zmieniają brzmienie przez włączanie różnych zestawów stroików. Rejestr z kilkoma chórami brzmi pełnie i radośnie, idealnie do polek i biesiady. Rejestr z jednym chórem brzmi spokojniej i delikatniej, dobrze do ballad i walców. Rejestr z lekkim rozstrojeniem chórów daje charakterystyczne, „musette'owe” brzmienie. Warto świadomie zmieniać rejestry w zależności od utworu i części wesela, a nie grać całego wieczoru na jednym.

Nagłośnienie

Akordeon akustyczny jest dość głośny, ale w zespole z perkusją i wzmacniaczami wymaga nagłośnienia. Najczęściej stosuje się mikrofony mocowane na instrumencie — osobno dla strony melodycznej i basowej — albo przetworniki wbudowane. Mikrofony na instrumencie pozwalają swobodnie się poruszać, a w połączeniu z systemem bezprzewodowym umożliwiają granie na parkiecie. Ważne jest zrównoważenie strony melodycznej i basowej oraz dobry odsłuch (zobacz nagłośnienie instrumentów akustycznych).

Kondycja i zdrowie

Akordeon jest ciężki, a granie na nim przez wiele godzin obciąża plecy, barki i ręce. Pomaga dobrze dopasowane szelki, rozłożenie ciężaru, granie na siedząco w części wieczoru, przerwy i rozciąganie. Przy wyborze instrumentu warto zwrócić uwagę na wagę — lżejsze modele bywają wygodniejsze na długie wesela. Regularna aktywność fizyczna wzmacnia mięśnie pleców i pomaga uniknąć bólu (zobacz postawa przy instrumencie i noszenie sprzętu).

Przygotowanie repertuaru

Akordeon na weselu wymaga dużego repertuaru, bo goście często proszą o swoje ulubione melodie. Warto przygotować kilka grup utworów: bloki biesiadne na różne okazje, tańce ludowe z regionu, w którym gra się najczęściej, melodie oczepinowe, spokojne utwory do obiadu i kolacji oraz kilka nowoczesnych przebojów w aranżacji z akordeonem. Dobrze jest mieć zapisane tonacje i tempa, a także struktury bloków, by płynnie przechodzić od jednej melodii do drugiej. Przy wielu utworach biesiadnych goście śpiewają razem z zespołem, więc tonacje powinny być wygodne dla zgromadzenia. Warto też poznać repertuar typowy dla regionu wesela — inne melodie śpiewa się na Podhalu, inne na Śląsku czy Kaszubach. Zapytanie pary młodej o pochodzenie rodzin pomaga przygotować utwory, które wzruszą starszych gości. Wspólny śpiewnik z tekstami i akordami ułatwia szybkie znalezienie melodii na prośbę gości (zobacz repertuar na wesele).