Gitara klasyczna a akustyczna — różnice, repertuar i wybór

W sklepie muzycznym obok siebie wiszą dwie gitary o podobnym kształcie i podobnej cenie. Jedna ma nylonowe struny i szeroki gryf, druga — metalowe struny i węższy gryf. To gitara klasyczna i gitara akustyczna. Dla osoby początkującej różnica może wydawać się drobna, ale w praktyce oba instrumenty brzmią, grają się i sprawdzają zupełnie inaczej. Pytanie: gitara klasyczna czy akustyczna pojawia się przy pierwszym zakupie, przy wyborze instrumentu do scholi albo do zespołu. W tym artykule wyjaśniamy różnice i podpowiadamy, którą gitarę wybrać do konkretnych zastosowań.

Struny — najważniejsza różnica

Gitara klasyczna ma struny nylonowe. Trzy najwyższe są z gładkiego nylonu, a trzy najniższe mają nylonowy rdzeń owinięty metalowym drutem. Gitara akustyczna ma struny stalowe, z których cztery lub trzy najniższe są owijane. Ta różnica pociąga za sobą wszystko inne:

• Naciąg — struny nylonowe mają znacznie mniejszy naciąg niż stalowe. Dlatego gitara klasyczna ma lżejszą konstrukcję i często nie ma pręta w gryfie.
• Odczucie pod palcami — nylon jest miękki i mniej boli opuszki palców, choć struny są grubsze. Stal jest cieńsza, ale twardsza i na początku bardziej bolesna.
• Brzmienie — nylon brzmi ciepło, miękko, okrągło. Stal brzmi jasno, metalicznie, z większą ilością wysokich tonów i dłuższym wybrzmieniem.

Uwaga: na gitarę klasyczną nie wolno zakładać strun stalowych. Ich naciąg jest za duży dla lekkiej konstrukcji i może uszkodzić mostek, płytę wierzchnią lub gryf. Odwrotnie — nylon na gitarze akustycznej — zwykle się nie trzyma, bo mostek i siodełko są przystosowane do innych strun. O wyborze strun do gitary akustycznej piszemy w artykule jak dobrać struny do gitary akustycznej.

Gryf i budowa

Gitara klasyczna ma szerszy i bardziej płaski gryf. Przy siodełku ma zwykle około 50–52 mm szerokości, podczas gdy gitara akustyczna — około 43–45 mm. Struny leżą dalej od siebie, co ułatwia grę palcami i czyste wydobywanie dźwięków w polifonii, ale osobom o mniejszych dłoniach może utrudniać chwytanie akordów. W gitarze klasycznej gryf łączy się z korpusem zwykle na dwunastym progu, w akustycznej najczęściej na czternastym, co daje łatwiejszy dostęp do wyższych pozycji.

Różnią się też inne elementy. Struny w gitarze klasycznej przywiązuje się do mostka, a w akustycznej mocuje kołeczkami lub przewleka przez mostek. Gitara akustyczna często ma płytkę ochronną pod otworem rezonansowym, chroniącą przed zarysowaniem kostką. Korpusy gitar akustycznych są często większe i głębsze, co daje głośniejsze brzmienie z mocnym basem.

Brzmienie i charakter

Gitara klasyczna brzmi kameralnie i intymnie. Doskonale sprawdza się w muzyce klasycznej, bossa novie, balladach, piosenkach poetyckich i kołysankach. Jest cichsza i delikatniejsza, a jej dźwięk dobrze łączy się z głosem śpiewanym cicho. Gitara akustyczna jest głośniejsza i bardziej przebojowa. Bicia akordowe brzmią na niej pełno i wyraźnie, dlatego króluje w muzyce pop, rock, folk, country, w piosenkach przy ognisku i w zespołach uwielbienia. Przy grze kostką akustyk brzmi jasno i rytmicznie, przy grze palcami — perliście i przestrzennie.

Na początek — która łatwiejsza

Tradycyjnie naukę gry rozpoczyna się na gitarze klasycznej, zwłaszcza w szkołach muzycznych i u dzieci. Miękkie struny mniej bolą, a niższa cena dobrych instrumentów ułatwia start. Jednak nie jest to reguła. Jeśli celem jest granie piosenek z biciem akordów, a ulubiona muzyka to pop czy rock, gitara akustyczna da większą radość i motywację, mimo bolących na początku palców. Szeroki gryf klasyka bywa też trudniejszy przy chwytach barre (zobacz akordy barre bez bólu). Najważniejsza zasada: wybierz instrument, który brzmi tak, jak muzyka, którą chcesz grać. Dla dzieci istnieją gitary klasyczne w mniejszych rozmiarach — 1/2, 3/4, 7/8 — dopasowane do wzrostu. Dorośli zaczynający naukę znajdą wskazówki w artykule nauka gry jako dorosły.

Technika gry

Na gitarze klasycznej gra się zwykle palcami, z wykorzystaniem paznokci, a technika klasyczna kładzie nacisk na niezależność palców, postawę i czystość dźwięku. Na gitarze akustycznej gra się zarówno kostką, jak i palcami. Bicia akordowe, arpeggia, fingerstyle — wszystko jest możliwe. Akordy zapisane w śpiewnikach są takie same na obu instrumentach, choć na klasyku niektóre chwyty wymagają szerszego rozstawienia palców. Grę palcami na gitarze akustycznej opisujemy w artykule fingerstyle dla początkujących, a bicia — w tekście bicia gitarowe od podstaw.

Gitara w kościele i scholi

W scholach i zespołach parafialnych spotyka się obie gitary. Klasyczna łagodnie towarzyszy śpiewowi, dobrze sprawdza się przy spokojnych pieśniach i małej grupie. Akustyczna lepiej słychać w dużym kościele i przy większym zespole wokalnym. Warto też pamiętać o nagłośnieniu: w większych świątyniach obie gitary wymagają mikrofonu lub przetwornika. O graniu w kościele piszemy w artykule koncert w kościele.

Gitara w zespole

W zespole rozrywkowym i kapeli weselnej zdecydowanie częściej używa się gitary akustycznej z przetwornikiem. Jej jasne brzmienie przebija się przez perkusję, bas i klawisze, a bicie akordów daje piosence rytmiczny napęd. Gitara klasyczna przydaje się w wybranych utworach: balladach, piosenkach latynoamerykańskich, nastrojowych fragmentach koncertu, na przykład przy pierwszym tańcu. Niektórzy gitarzyści mają na scenie obie. Więcej o graniu akustyka na scenie w artykułach gitara akustyczna na scenie i gitara w zespole.

Wersje z przetwornikiem i hybrydy

Zarówno gitary klasyczne, jak i akustyczne występują w wersjach elektroakustycznych, z wbudowanym przetwornikiem i przedwzmacniaczem. Taka gitara podłącza się kablem do wzmacniacza akustycznego lub miksera, co jest bardzo wygodne na scenie. Istnieją też gitary hybrydowe, łączące nylonowe struny z węższym gryfem, przypominającym gitarę akustyczną. Są dobrym rozwiązaniem dla gitarzystów, którzy na co dzień grają na stalowych strunach, a chcą mieć nylonowe brzmienie bez przyzwyczajania się do szerokiego gryfu.

Cena i jakość

W obu przypadkach warto zwrócić uwagę na to, czy płyta wierzchnia jest z litego drewna, czy ze sklejki. Gitary z litą płytą zwykle brzmią lepiej i z czasem się „rozgrywają”. Liczy się też wygoda: wysokość strun, równe progi, stabilny strój. Gitarę warto po zakupie ustawić, żeby grała się łatwiej (zobacz ustawienie gitary). Niezależnie od wyboru, piosenki z akordami do ćwiczenia znajdziesz w śpiewniku, a chwyty — w module akordy.